Εργαστήρια Βιωματικά
“To σχολείο πάει Μουσείο”: Εκπαιδευτικές δραστηριότητες με τη χρήση φακέλου για τη Συλλογή Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων του Φοίβου Ανωγειανάκη
Μαρία Αργυρίου, Εκπαιδευτικός Μουσικής Αγωγής, Υπ. Διδάκτωρ Τμήματος Μουσικών Σπουδών Ιονίου Πανεπιστημίου
Ελένη Τσούτσια–Λουλάκη,Μουσικοπαιδαγωγός, Ερευνήτρια
Η συλλογή του Φοίβου Ανωγειανάκη για το Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων, είναι το όχημα για ένα μεγάλο ταξίδι στον Ελληνικό Λαϊκό Πολιτισμό. Με τα όργανα του Μουσείου ως μέσο θα γίνει προσπάθεια μιας αυθεντικής και δυναμικής επικοινωνίας των ενδιαφερομένων με το ιστορικό και κοινωνικό του περιβάλλον. Η βιωματική προσπάθεια θα εστιάσει στη διαμόρφωση, μέσα στη σχολική αίθουσα, ενός πλαισίου επικοινωνίας, που να διαφυλάσσει τη γνησιότητα και την αμεσότητα, το πηγαίο και συγκινησιακό χαρακτηριστικό κάθε μηνύματος, που να προτρέπει και να διευκολύνει την προσωπική εμπλοκή, αναδεικνύοντας την εκπαιδευτική πράξη ως καίρια, αυτόνομη και πολύμορφη πολιτισμική δράση
Μέσα στους επιμορφωτικούς στόχους του σεμιναριού περιλαμβάνονται:
- η διαμόρφωση θετικής στάσης του δασκάλου ως προς το ρόλο του
- η διαμόρφωση θετικής στάσης των εκπαιδευομένων ως προς τον παιδευτικό ρόλο της Τέχνης και του Πολιτισμού
- η ανάδειξη της πολιτισμικής συνιστώσας συγκεκριμένων μαθημάτων του Αναλυτικού Προγράμματος
- η διαμόρφωση θετικής στάσης ως προς τη χρήση σύγχρονων διδακτικών μεθόδων και ως προς τη χρήση πολλαπλού εκπαιδευτικού υλικού και εποπτικών μέσων
- η καλλιέργεια πνεύματος συνεργασίας μεταξύ δασκάλων «Ειδικότητας», δασκάλων γενικής εκπαίδευσης, γονέων και μαθητών
Οι συμμετέχοντες μπορούν να προέρχονται από όλους τους χώρους που σχετίζονται με την προσχολική και πρωτοσχολική εκπαίδευση, καθώς απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς, φοιτητές και ερευνητές με επιστημονικό και παιδαγωγικό ενδιαφέρον στον τομέα της αισθητικής εκπαίδευσης. Η προϋπόθεση εξειδικευμένης γνώσης στον τομέα της μουσικής δε θεωρείται απαραίτητη.
Η Μαρία Αργυρίου υπηρετεί στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ως εκπαιδευτικός μουσικής αγωγής. Είναι πτυχιούχος της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου με ειδίκευση στον Ελληνικό Πολιτισμό και υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου. Από το 2004 είναι αποσπασμένη στη θέση της υπευθύνου Αγωγής Υγείας ΠΕ Πειραιά με έντονη δραστηριότητα στο χώρο των Καινοτόμων Δράσεων. Είναι πρόεδρος της Ένωσης Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΕΕΜΑΠΕ). Συμμετέχει σε συνέδρια και συμπόσια στην Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και σε προγράμματα Δια Βίου Μάθησης ως συντονίστρια. Έχει την ευθύνη και την επιμέλεια των παιδαγωγικών εκδόσεων της ΕΕΜΑΠΕ καθώς και περιοδικών εκδόσεων προγραμμάτων τοπικής και εθνικής εμβέλειας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την υγεία. Έργα της καθώς και εκπαιδευτικό παιδαγωγικό υλικό ειδικά σχεδιασμένο για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Gutenberg, Fagotto και Διάπλαση.
Η Ελένη Τσούτσια - Λουλάκη είναι μουσικοπαιδαγωγός. Σπούδασε πιάνο και ανώτερα θεωρητικά στο Εθνικό Ωδείο, καλαμένια φλογέρα στην Ελληνική Συντεχνία Φλογέρας από Καλάμι και Φλάουτο με ράμφος στο Ωδείο Kodaly. Παρακολούθησε για δύο χρόνια Μουσικοκινητική και Ρυθμική Αγωγή στα Συστήματα Orff – Dalcroze στη Σχολή Μωραΐτη (1989 – 1991). Επίσης σπούδασε στο τμήμα Επαγγελματικής Μετεκπαίδευσης στη Διεύθυνση Χορωδίας και στο Μουσικοπαιδαγωγικό Σύστημα Kodaly (1998 – 2001) και αποφοίτησε από το Ωδείο Kodaly. Συμμετείχε σε πολλά μουσικοκινητικά και παιδαγωγικά σεμινάρια. Σπούδασε Δημοσιογραφία στη Σχολή Δημοσιογραφίας «Όμηρος» (1981–1984) και παρακολούθησε τον κύκλο των θεωρητικών μαθημάτων στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου (1981–1984). Ήταν αρχισυντάκτρια του θεατρικού περιοδικού Εκκύκλημα (1983-1984). Είναι διευθυντικό μέλος της Συντακτικής Επιτροπής των Ρυθμών, έκδοση του Ελληνικού Συλλόγου Μουσικοκινητικής Αγωγής Κ. Ορφ. Είναι επίσης μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του Μουσική σε Πρώτη βαθμίδα, έκδοση της ΕΕΜΑΠΕ. Συμμετέχει σε Συνέδρια ως εισηγήτρια και τα θέματα του ερευνητικού της ενδιαφέροντος, είναι ο λαϊκός πολιτισμός και η διδασκαλία του .
Σάββατο 6 Δεκεμβρίου (9.00 – 11.30) - Αίθουσα Γ
Η διερευνητική δραματοποίηση στο μάθημα της Αγωγής του Πολίτη
Σπυριδούλα Μπιρπίλη, Θεατρολόγος, Κάτοχος Μ.Α. University of Exeter, U.K.
Στο εργαστήριο αυτό θα εξερευνήσουμε τις συνθήκες που οδηγούν στο αδιέξοδο της βίας, θα αναρωτηθούμε και θα αναζητήσουμε διαφορετικές προσεγγίσεις στην επικοινωνία μεταξύ μαθητών, μεταξύ διδασκόντων, μεταξύ μαθητών και διδασκόντων. Και όλη αυτή η εξερεύνηση θα γίνει μέσα στο ασφαλές πλαίσιο που προσφέρει το Θέατρο. Θεατρικές Τεχνικές (αυτοσχεδιασμός, ανταλλαγή ρόλων, κ.λπ.) θα συνδυαστούν με τεχνικές του «Forum Τheatre» (Θέατρο της Αγοράς) του Augusto Boal, προκειμένου να πειραματισθούμε με τις πολλαπλές επιλογές που έχουμε στη διάθεσή μας, προτού επιλέξουμε να ενεργήσουμε με κάποιο συγκεκριμένο τρόπο. Θ α αξιοποιήσουμε τα εκφραστικά μας μέσα και θα εξερευνήσουμε ποικίλα επίπεδα συνεργατικής δράσης.
Το εργαστήριο αναφέρεται σε συγκεκριμένες περιοχές του σχολικού αναλυτικού προγράμματος, καλύπτει τα γνωστικά αντικείμενα κυρίως της Αγωγής του Πολίτη, καθώς και της Γλώσσας, της Γεωγραφίας και της Μελέτης Περιβάλλοντος
Το εργαστήριο είναι χωρισμένο σε τέσσερις ενότητες, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να ταυτίζονται χρονικά με μια διδακτική ώρα (45’). Τα τέσσερα αυτά μαθήματα αποτελούν μια ενιαία διδακτική ενότητα, η οποία ως κεντρικό άξονα έχει το φαινόμενο του ρατσισμού και της αποδοχής της διαφορετικότητας. Κάθε μάθημα έχει την εξής δομή: εισαγωγή- τρία επεισόδια- αξιολόγηση/ αναστοχασμός (reflection). Στα τέσσερα μαθήματα χρησιμοποιούνται διάφορες τεχνικές δράματος, με σκοπό οι συμμετέχοντες στο εργαστήριο να έρθουν σε επαφή με όσο το δυνατόν περισσότερες δραματικές τεχνικές. Στο τέλος των τεσσάρων μαθημάτων θα εξετάσουμε πώς θα μπορούσε αυτό το σχέδιο εργασίας να εξελιχθεί σε θεατρική παράσταση.
Το εργαστήριο απευθύνεται σε φοιτητές θεατρολογίας/ δραματικών σχολών, εκπαιδευτικούς, σε όσους εργάζονται ή θέλουν να εργαστούν με ομάδες νέων, και όλους, όσοι ενδιαφέρονται να αντιμετωπίσουν φαινόμενα βίας, ρατσισμού και μετανάστευσης μέσω του θεάτρου. Για την παρακολούθησή του δεν απαιτείται προηγούμενη εμπειρία πάνω στο θέατρο ή τη διερευνητική δραματοποίηση. Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να είναι εξοπλισμένοι με άνετα ρούχα και βαμβακερές κάλτσες.
Η Σπυριδούλα Μπιρπίλη είναι θεατρολόγος, απόφοιτη του τμήματος Θεατρικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος με τίτλο: Το Δράμα και οι δημιουργικές τέχνες στην εκπαίδευση’ (University of Exeter/ UK). Από το 2004 διδάσκει σε ολοήμερα δημοτικά σχολεία της Αττικής θεατρική αγωγή και σε δημόσια ΙΕΚ τα μαθήματα Ιστορία Ενδυμασίας και Θεατρικό Παιχνίδι. Είναι επίσης εμψυχώτρια θεατρικού παιχνιδιού σε προγράμματα οργανωμένα από συλλόγους γονέων δημοτικών σχολείων της Αττικής. Έχει παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων, ημερίδων και συνδιασκέψεις με θέμα το θεατρικό παιχνίδι, τη διερευνητική δραματοποίηση, τον αυτοσχεδιασμό, το παραμύθι και τη δραματοθεραπεία, με Έλληνες και ξένους εισηγητές- εμψυχωτές. Είναι επίσης μέλος του ΠΕ.ΣΥ.Θ. (Πανελλήνιος σύλλογος Θεατρολόγων) και του Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση.
Σάββατο 6 Δεκεμβρίου (9.00-11.30) - Αίθουσα Ε
Από το παραμυθιακό κείμενο στην αφήγηση Από το έντυπο στην προφορικότητα.
Εισαγωγή στην τεχνική αφήγησης προφορικών λαϊκών ιστοριών.
Δημήτρης Προύσαλης, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Αφηγητής, Μεταπτ. Φοιτητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Αθηνών
Tα τελευταία χρόνια η «ανακάλυψη» του λαϊκού παραμυθιού και η κινητικότητα γύρω από αυτό με πολλές δραστηριότητες (εκδόσεις, εκδηλώσεις, συνέδρια, φεστιβάλ κ.ά) επαναφέρει το λογοτεχνικό αυτό είδος στο κέντρο του ενδιαφέροντος τόσο του ευρύτερου κοινού όσο και των εκπαιδευτικών. Το παρόν εισαγωγικό εργαστήριο έχει ως στόχο του να εισαγάγει και να προτείνει στους εκπαιδευτικούς τεχνικές αφηγηματικής προσέγγισης και μυθοπλαστικής διήγησης των λαϊκών παραμυθιών που συναντούμε σε συλλογές του είδους. Αναζητώντας τα εργαλεία εκείνα που θα μας επιτρέψουν να περάσουμε από την «επίπεδη» κειμενική καταγραφή του λαϊκού παραμυθιού στη ζωντανή βιωματική σχέση θα προταθούν μορφές τεχνικής επεξεργασίας και ανάδειξης των ιστοριών, ενώ θα γίνει αναφορά και στην «παιδαγωγική» αξιοποίηση του παραμυθιού μέσα στην τάξη αλλά και στα κριτήρια επιλογής ιστοριών.
Το εργαστήριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων χωρίς καμία προηγούμενη εμπειρία στην αφήγηση και σε όσους αγαπούν το παραμύθι και επιθυμούν να αφηγηθούν. Απαραίτητη προϋπόθεση να φορούν άνετα ρούχα, να φέρουν μαζί τους ένα λαϊκό παραμύθι, καθώς και χαρτί Α4, στυλό και χρώματα της αρεσκείας τους.
Ο Δημήτρης Προύσαλης σπούδασε παιδαγωγικά, βιβλιοθηκονομία και μετεκπαιδεύτηκε στην Ειδική Αγωγή. Εργάζεται ως δάσκαλος. Ασχολείται με τη συλλογή, καταγραφή, μελέτη του λαϊκού παραμυθιού από το 1999 και έχει μαθητεύσει στη μυθοπλασία, στην τέχνη της αφήγησης, στην παιδαγωγική και θεραπευτική προσέγγισή του. Έχει αρθρογραφήσει σε περιοδικά και έχει κάνει εισηγήσεις σε συμπόσια και διεθνή συνέδρια για τη δύναμη της αφήγησης. Μοιράζεται από το 2003 τα παραμύθια που αγαπά με ακροατήρια ποικίλης σύνθεσης. Πρόθεσή του είναι να συμβάλει, ώστε να ξαναμπεί το παραμύθι στο κέντρο του ενδιαφέροντος του κόσμου, να μεγαλώσει ο κύκλος, να δημιουργηθούν εστίες αφήγησης παντού αναδεικνύοντας τη σημαντικότητα του για την ανθρώπινη ψυχή και τον πολιτισμό. Έχει επιμεληθεί τις συλλογές Παραμύθια του Κάτω Κόσμου και Ελληνόφωνα παραμύθια από την Κάτω Ιταλία από τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ. Το 2003 βραβεύτηκε από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου για τη συμβολή του στην προώθηση του παιδικού & εφηβικού βιβλίου και της φιλαναγνωσίας.
Σάββατο 6 Δεκεμβρίου (12.00 – 14.30) - Αίθουσα Γ
Νέες ασκήσεις θεατρικού παιχνιδιού: Από την άσκηση του κύκλου ως τον συνεργατικό αυτοσχεδιασμό.
Σταμάτης Γαργαλιάνος,Λέκτορας Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας
Στόχοι του εργαστηρίου είναι α. Να χαλαρώσουν και να διασκεδάσουν οι συμμετέχοντες β. Να ενημερωθούν για νέες καινοτόμες ασκήσεις Θεατρικού Παιχνιδιού.
Το εργαστήριο αυτό προσφέρει νέες ασκήσεις θεατρικού παιχνιδιού, ξεκινώντας από τη βασική “άσκηση του κύκλου” και καταλήγοντας σε ομαδικές ασκήσεις συνεργατικού αυτοσχεδιασμού, όπως το “μουσείο”, το “ποτάμι”, οι “μάγοι” κ.α. Πρόκειται για ασκήσεις βασισμένες σε θεατρικά παιχνίδια που διδάχθηκαν στο Πανεπιστήμιο ΠΑΡΙΣΙ-3 (Νέα Σορβόνη) κατά την περίοδο 1983-86, τις οποίες ο κ. Γαργαλιάνος βελτίωσε κατά την διάρκεια των ετών 1992-2008 που ο ίδιος υπήρξε εμψυχωτής και καθηγητής.
Τα παιχνίδια αυτά διακρίνονται για την ευρηματικότητα, το χιούμορ, τη ζωντάνια τους, ενώ χαρίζουν δυο ώρες χαράς και διασκέδασης στους συμμετέχοντες. Είναι ευνόητο πως έχουν άμεση σχέση με το υπάρχον δίκτυο της εκπαίδευσης, ενώ μπορούν να πλαισιώσουν άνετα όλα σχεδόν τα μαθήματα προσχολικού, πρωτοβάθμιου και δευτεροβάθμιου επιπέδου.
Οι συμμετέχοντες πρέπει να έχουν ασχοληθεί, ελάχιστα ή πολύ, θεωρητικά ή πρακτικά, με το Θεατρικό Παιχνίδι, είτε ως μαθητές είτε ως καθηγητές-εμψυχωτές. (Ρούχα καθημερινά, παπούτσια πάνινα ή σπορτέξ.)
Ο Σταμάτης Γαργαλιάνος γεννήθηκε το 1956 στη Θεσσαλονίκη όπου και ζει. Είναι κάτοχος πτυχίου θεατρολογίας του Πανεπιστημίου ΠΑΡΙΣΙ-3 καθώς και μεταπτυχιακού από το ίδιο ίδρυμα. Είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου ΠΑΡΙΣΙ-9. Σπούδασε στο Κοσερβατουάρ και στη Σχολή του Ανδρέα Βουτσινά, στο Παρίσι. Είναι Λέκτορας του Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Εργάσθηκε ως Διδάσκων στα Πανεπιστήμια Θεσσαλίας και Α.Π.Θ. Έγραψε και σκηνοθέτησε θεατρικά έργα στη Γαλλία και την Ελλάδα. Είναι συγγραφέας πολλών άρθρων και μονογραφιών. Είναι Πρόεδρος της Ένωσης Θεατρικών Σχημάτων Θεσσαλονίκης.
Σάββατο 6 Δεκεμβρίου (12.00 – 14.30) - Αίθουσα Δ
Όταν «τραγουδά» η Ποίηση και «απαγγέλλει» η Μουσική.
Ελισσάβετ Περακάκη,Καθηγήτρια Μουσικής, Υπ. Διδάκτωρ Τμήματος Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών,
Σοφία Σαΐτη Εκπαιδευτικός Π.Ε., Υπ. Διδάκτωρ Τμήματος Μουσικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών
Στόχος του εργαστηρίου είναι να βοηθήσει τους συμμετέχοντες να προσεγγίσουν βιωματικά και επικοινωνιακά τη σχέση ποίησης και μουσικής, καθώς και να κατανοήσουν τρόπους ένταξης της μελοποιημένης ποίησης στην καθημερινή διδακτική τους πράξη.
Η πορεία διεξαγωγής του εργαστηρίου θα είναι:
- Σύντομη εισαγωγή που θα αφορά στη μελοποιημένη ποίηση γενικά (διάρκεια: 10΄).
- Δραστηριότητες για τα ποιήματα της ΣΤ΄ Δημοτικού και της Β΄ Γυμνασίου που θα περιέχουν μουσική ακρόαση, ρυθμικά παιχνίδια, πειραματισμούς στον ήχο, ενορχήστρωση και σύνθεση (διάρκεια: 1.45΄)
- Παρουσίαση της «δουλειάς» των μαθητών από τις αντίστοιχες δραστηριότητες των μαθητών που έχουν ήδη εφαρμοστεί στην τάξη (διάρκεια: 10΄).
- Συζήτηση - προβληματισμοί - ερωτήσεις (διάρκεια: 25΄
Οι δραστηριότητες (ανάλυση ποιημάτων, ρυθμικά παιχνίδια, σύνθεση, μελοποίηση, κ.ά) που θα λάβουν χώρα έχουν εφαρμοστεί στην Πρωτοβάθμια (ΣΤ΄ Τάξη) και Δευτεροβάθμια (Γυμνάσιο) Εκπαίδευση, ενώ η διεξαγωγή τους στηρίζεται στις στρατηγικές της Άμεσης και της Ομαδοσυνεργατικής Διδασκαλίας καθώς και της Κατευθυνόμενης Διερεύνησης. Με την ολοκλήρωση του εργαστηρίου οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση να οργανώνουν και να εντάσσουν δραστηριότητες που θα συνδέουν την ποίηση με τη μουσική στη διδασκαλία τους.
Το εργαστήριο απευθύνεται σε δασκάλους, καθηγητές φιλολόγους και καθηγητές μουσικής. Για την καλύτερη διεξαγωγή του απαιτούνται στοιχειώδεις γνώσεις μουσικής (βασικές γνώσεις οργανογνωσίας και δεξιότητες ερμηνείας πολύ απλών ρυθμικών σχημάτων σε κρουστά όργανα). Όσοι από τους συμμετέχοντες επιθυμούν μπορούν να φέρουν μαζί τους μουσικά όργανα (μελωδικά ή/και κρουστά).
Η Ελισσάβετ Περακάκη αποφοίτησε από το τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1997 και εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή με θέμα: «Η ανάπτυξη της Κριτικής Σκέψης και το μάθημα της Μουσικής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση» στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Είναι πτυχιούχος κιθάρας από το Εθνικό Ωδείο και έχει σπουδάσει ανώτερα θεωρητικά. Διδάσκει Μουσική στη δημόσια εκπαίδευση από το 1998. Το διάστημα 1998 – 2003 συνεργάστηκε με Ωδεία και Μουσικές Σχολές στη διδασκαλία κιθάρας και θεωρητικών μαθημάτων. Στο ίδιο διάστημα συνεργάστηκε με τη Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη στη συγγραφή παρουσιάσεων αγγλικών και γερμανικών βιβλίων. Έχει συμμετάσχει με ανακοινώσεις και εργαστήρια σε πολλά σεμινάρια μουσικοπαιδαγωγικού περιεχομένου. Στα επιστημονικά της ενδιαφέροντα είναι η ένταξη δεξιοτήτων σκέψης στις δραστηριότητες του σχολικού μαθήματος Μουσικής και η εύρεση ελκυστικών τρόπων προσέγγισης των μαθητών κατά τη διδασκαλία του μαθήματος μέσω της ενεργητικής μουσικής ακρόασης, της μουσικής εκτέλεσης και της σύνθεσης. Είναι συγγραφέας του βιβλίου Σχεδιάζοντας το σχολικό μάθημα Μουσικής (Αθήνα: Fagotto, 2008).
Η Σοφία Σαΐτη είναι δασκάλα και φιλόλογος με πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Γνωρίζει αγγλικά και γαλλικά. Επίσης, έχει πραγματοποιήσει μουσικές σπουδές στο Εθνικό Ωδείο από όπου έλαβε και το Πτυχίο Πιάνου. Την περίοδο αυτή, εκπονεί διδακτορική διατριβή στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα: «Η μελοποιημένη ποίηση στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στη βασική εκπαίδευση». Παράλληλα, παρακολουθεί και συμμετέχει με εισηγήσεις σε διάφορα σεμινάρια και συνέδρια. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στις σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας και μάθησης, με ειδικότερο προσανατολισμό στο μάθημα της γλώσσας και της λογοτεχνίας. Εργάζεται ως δασκάλα σε δημόσιο σχολείο.
Σάββατο 6 Δεκεμβρίου (15.30 – 18.00) - Αίθουσα Γ
Η τεχνική του εκπαιδευτικού δράματος στην εκπαίδευση ενηλίκων
Μαρία Καγιαβή,εκπαιδευτικός, εμψυχώτρια ομάδων μάθησης, κάτοχος Μ.Δ.Ε. Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου
Στο εργαστήριο αυτό επιδιώκεται η βιωματική παρουσίαση της τεχνικής του «Εκπαιδευτικού Δράματος» (Ε.Δ), όπως αυτή εφαρμόζεται στην εκπαίδευση ενηλίκων. Κατά την διάρκεια του οι συμμετέχοντες θα προσδιορίσουν τις βασικές αρχές και τα στάδια εφαρμογής του Ε.Δ., θα χρησιμοποιήσουν άμεσα το Ε.Δ. και θα ενθαρρυνθούν στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή Εκπαιδευτικού Δράματος.
Στο σεμινάριο οι συμμετέχοντες θα κληθούν να λάβουν μέρος σε ένα «Εκπαιδευτικό Δράμα» που θα αφορά την εκπαίδευση ενηλίκων. Κατά την διάρκειά του θα πάρουν ρόλους, θα αναπαραστήσουν καταστάσεις και θα εργαστούν ομαδικά. Ταυτόχρονα, θα γίνεται ανάλυση των σταδίων εφαρμογής του Δράματος και θα εξετάζονται οι διδακτικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται σε κάθε στάδιο. Με την ολοκλήρωση του εργαστηρίου, οι συμμετέχοντες θα ενθαρρυνθούν να στοχαστούν πάνω σε αυτό, να συγκρίνουν το Ε.Δ. με άλλες εκπαιδευτικές τεχνικές και να εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με την εφαρμογή της μεθόδου στην εκπαίδευση των ενηλίκων. Επίσης θα σκεφτούν και θα προτείνουν θέματα για Ε.Δ., που θα αφορούν το εκπαιδευτικό υλικό της δικής τους θεματικής περιοχής. Η συνάντηση θα κλείσει με συζήτηση-αξιολόγηση της διαδικασίας.
Το εργαστήριο απευθύνεται σε όσους δραστηριοποιούνται ή ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν στο χώρο της εκπαίδευσης των ενηλίκων αλλά και στην εκπαίδευση κάθε βαθμίδας, καθώς οι τεχνικές που θα παρουσιαστούν μπορούν να προσαρμοστούν και να εφαρμοσθούν σε οποιοδήποτε μαθησιακό περιβάλλον. Το εργαστήριο είναι επίσης ανοικτό στα άτομα που ενδιαφέρονται για τις σύγχρονες τεχνικές εκπαίδευσης, κυρίως αυτές που εμπεριέχουν στοιχεία των παραστατικών τεχνών (θέατρο, δραματοποίηση, θεατρικό παιχνίδι κ.λ.π), ενώ δεν απαιτείται καμία προηγούμενη εμπειρία ή ειδικές γνώσεις σχετικά με το αντικείμενο.
Η Μαρία Καγιαβή είναι από το 2007 κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου του προγράμματος «Σπουδές στην Εκπαίδευση» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Η διπλωματική της εργασία είχε θέμα: “Το εκπαιδευτικό δράμα/θέατρο σαν διδακτική τεχνική στους ενήλικες – Μια εφαρμογή στο σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας” Έχει κάνει σπουδές Θεατρολογίας και απασχολείται με την εμψύχωση μαθησιακών ομάδων ενηλίκων. Από το 1985 εργάζεται ως αναπληρώτρια εκπαιδευτικός, ενώ το 1987 μονιμοποιείται στην εκπαίδευση. Το 2004 αποσπάται στο σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας του Πειραιά, σαν υπεύθυνη Περιβαλλοντικού Γραμματισμού. Από το 2004 μετέχει ως επιμορφώτρια στην εισαγωγική επιμόρφωση των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών του ΠΕΚ Πειραιά, ενώ από το 2006 είναι επιστημονικός σύμβουλος στην πρακτική άσκηση των φοιτητών του γ΄ έτους του τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστήμιου Κορίνθου. Το 2004 γίνεται έκτακτο μέλος της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων και από το 2006 μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Εκπαίδευση Ενηλίκων της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων
Σάββατο 6 Δεκεμβρίου (18.30 – 21.00) - Αίθουσα Γ
Γράφοντας με την κάμερα: ένα δείγμα μεταφοράς λογοτεχνικού κειμένου στον κινηματογράφο.
Γεωργία Λουκοπούλου,εκπαιδευτικός, κινηματογραφίστρια
Αναστασία Μερκούρη,φιλόλογος, Υπ. Διδάκτωρ Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Στόχος του εργαστηρίου είναι οι συμμετέχοντες να ανακαλύψουν τρόπους με τους οποίους θα μπορέσουν να μεταγράψουν ένα απόσπασμα λογοτεχνικού κειμένου σε κινηματογραφικό κείμενο. Το προσδοκώμενο αποτέλεσμα είναι η οπτικοποίηση του αποσπάσματος «Ο Σαρλό και το αθάνατο νερό» από το μυθιστόρημα του Ντίνου Δημόπουλου Τα δελφινάκια του Αμβρακικού.
Το εργαστήριο θα ξεκινήσει με τις κοινές αρχές προσέγγισης ενός λογοτεχνικού και ενός κινηματογραφικού έργου. Στο επόμενο στάδιο, θα εξετάσουμε τους τρόπους με τους οποίους σχεδιάζονται οι χαρακτήρες και ζωντανεύουν μέσα από τα συναισθήματά τους. Στη συνέχεια, θα επισημάνουμε τη σχέση αφηγηματικού υλικού-πλοκής και σεναρίου-ντεκουπάζ. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα θα διερευνήσουμε και θα αναλύσουμε τον τύπο του αφηγητή και την ιδιαιτερότητά του, τα περιγραφικά στοιχεία και τον τρόπο που επηρεάζουν το ρυθμό της αφήγησης, τον πρωταγωνιστικό χαρακτήρα, τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις του σε ό,τι διαδραματίζεται. Θα βασιστούμε σε θεμελιώδεις έννοιες της Θεωρίας της Λογοτεχνίας (Αφηγηματολογία, Ερμηνευτική, Πρόσληψη), για να καταδείξουμε πώς το έργο “διαλέγεται” με τον αναγνώστη και πώς από αυτό το “διάλογο” θα επιλέξουμε τα σημεία εκείνα που θα μας οδηγήσουν στη μεταγραφή του κειμένου σε εικόνα.
Κατά την πρακτική εφαρμογή, η ομάδα θα ξεκινήσει με ασκήσεις γνωριμίας. Έπειτα, οι συμμετέχοντες θα χωριστούν σε δύο μικρότερες ομάδες. Θα εξηγήσουμε και θα χρησιμοποιήσουμε αρχικά τα βασικά “εργαλεία” της κινηματογραφικής γλώσσας, όπως οι οπτικές γωνίες της κάμερας/γωνίες λήψης (νορμάλ, πλονζέ και κοντρ-πλονζέ), κίνηση της κάμερας (τράβελινγκ), zoom in ή zoom out, τα μεγέθη πλάνων (γενικά, μεσαία, κοντινά, γκρο πλαν), πλάνο αντίδρασης, υποκειμενικό πλάνο, το οπτικό περιεχόμενου του κάδρου, ο ρυθμός διαδοχής των πλάνων, ο φιλμικός και ο κινηματογραφικός χρόνος και χώρος.
Η κάθε ομάδα, με την καθοδήγηση των εμψυχωτριών, θα ασκηθεί στη λήψη πλάνων από διαφορετικές γωνίες. Στη συνέχεια, με αφετηρία το λογοτεχνικό απόσπασμα και τα στοιχεία που προέκυψαν από την ανάλυση του πρώτου μέρους, θα προχωρήσει στη συγγραφή και δόμηση σεναρίου και, τέλος, θα μετατρέψει τις λέξεις του σεναρίου σε εικόνα (ντεκουπάζ). Το ζητούμενο θα είναι να αποτυπωθούν σε εικόνα η γνωριμία του πρωταγωνιστή με τον κινηματογράφο και τα συναισθήματά του από την πρωτόγνωρη αυτή εμπειρία, με τη σύμβαση της έλλειψης σκηνογραφίας. Το απόσπασμα υπάρχει στο βιβλίο Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της α’ γυμνασίου, σελ. 103-109. Δεν απαιτείται προηγούμενη εμπειρία. Καλό θα είναι οι συμμετέχοντες να έχουν διαβάσει από πριν το κείμενο και να έρθουν με διάθεση για πειραματισμό.
Η Γεωργία Λουκοπούλου σπούδασε κοινωνιολογία, παιδαγωγικά και κινηματογράφο. Έχει συνεργαστεί με τα Πανεπιστήμια Κρήτης και Αθηνών στην παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού σε εκπαιδευτικά προγράμματα. Συμμετείχε στην οργάνωση δραστηριοτήτων και πολιτιστικών εκδηλώσεων για τη στήριξη και κοινωνική ένταξη των μαθητικών μειονοτήτων. Από το 1999 έως το 2001 συνεργάστηκε με το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού και το Πανεπιστήμιο Οδησσού, στην Οδησσό, στη διοργάνωση εκδηλώσεων για την προώθηση του ελληνικού πολιτισμού στην Ουκρανία. Είναι εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και εργάστηκε στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Αττικής οργανώνοντας και συντονίζοντας προσπάθειες προσέγγισης του χώρου της οπτικοακουστικής έκφρασης από το 2001 έως το 2004. Υπήρξε μέλος των οργανωτικών επιτροπών των Διεθνών Συνδιασκέψεων για το Θέατρο στην Εκπαίδευση το 2003, 2004 και 2006. Από το 2005 ως το 2007 εργάστηκε ως καθηγήτρια στο Γενικό Λύκειο Καπανδριτίου και παράλληλα συντόνισε μαθητικές ομάδες με στόχο την παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού. Δυο ταινίες, δημιουργίες των μαθητών του Λυκείου, συμμετείχαν στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου για παιδιά και νέους της Ολυμπίας 2007.
Η Αναστασία Μερκούρη είναι απόφοιτη του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδίκευση στην Κλασική Φιλολογία. Εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στο ίδιο Τμήμα. Στο πλαίσιο των μεταπτυχιακών της σπουδών, συνέχισε την έρευνά της στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης με το πρόγραμμα ERASMUS. Έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια και ως σύνεδρος σε συνέδρια κλασικής φιλολογίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια θεωρίας της λογοτεχνίας, ιστορίας τέχνης, γλώσσας και λογοτεχνίας, τεχνολογιών στην εκπαίδευση, θεάτρου στην εκπαίδευση, επιμέλειας κειμένων. Πρόσφατα, συμμετείχε στο 7ο σεμινάριο αρχαίου δράματος, που οργανώθηκε από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος στην Επίδαυρο (6-20 Ιουλίου 2008). Εργάζεται ως φιλόλογος στην ιδιωτική εκπαίδευση και ασχολείται με διεθνή προγράμματα (MINERVA project) και πολιτιστικά προγράμματα θεατρικής παιδείας. Είναι υπεύθυνη του Ομίλου Σύγχρονου Θεάτρου των εκπαιδευτηρίων «Νέα Γενιά Ζηρίδη». Είναι γενική γραμματέας του Πανελληνίου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση κι έχει συμμετάσχει στη διοργάνωση επιμορφωτικών δραστηριοτήτων του.
Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2008 (9.00 – 11.30) - Αίθουσα Γ
Προσεγγίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα μέσα από το θεατρικό παιχνίδι και τον αυτοσχεδιασμό
Μαρίνα Μέργου, Σκηνοθέτις, Θεατρολόγος, Υποψ. Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου, Διδάσκουσα του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Το βιωματικό αυτό εργαστήριο στοχεύει να προσεγγίσει μέσα από το θεατρικό παιχνίδι και τον αυτοσχεδιασμό την παγκόσμια διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Απώτερος στόχος του εργαστηρίου είναι η εξοικείωση με ιδέες και αξίες ανθρωπιστικού και δημοκρατικού περιεχομένου όπως η αλληλεγγύη, ο πολιτισμικός πλουραλισμός και η θρησκευτική διαφορετικότητα.
Στο εργαστήριο αυτό θα αξιοποιηθούν δραματικές τεχνικές και παιχνίδια που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο/η εκπαιδευτικός στο πλαίσιο διδασκαλίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Πιο συγκεκριμένα, θα χρησιμοποιηθούν παιχνίδια ρόλων, τεχνικές δραματοποίησης και αυτοσχεδιασμοί με σκοπό το δημιουργικό στοχασμό σε σχέση με έννοιες πολιτικής αγωγής όπως η ελευθερία, η δημοκρατία, η ειρήνη και η εθνική ταυτότητα. Στο εργαστήριο θα διερευνηθούν επίσης τρόποι ώστε οι συμμετέχοντες να μπορούν να επινοούν τις δικές τους ασκήσεις και θεατρικά παιχνίδια ανάλογα με τη δυναμική της εκάστοτε ομάδας.
Το συγκεκριμένο θεατρικό εργαστήριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, θεατρολόγους και θεατροπαιδαγωγούς. Οι συμμετέχοντες παρακαλούνται να φορούν άνετα ρούχα και παπούτσια.
Η Μαρίνα Μέργου είναι πτυχιούχος Θεατρολογίας του πανεπιστημίου University of North London και κάτοχος μεταπτυχιακών τίτλων Μ.A. στη Θεωρία και Πρακτική της Παράστασης από το πανεπιστήμιο Queen Mary’s University και M.F.A. στη Σκηνοθεσία Θεάτρου από το Middlesex University με υποτροφία από το βρετανικό πανεπιστήμιο. Εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έχει εκπαιδευτεί στα παραδοσιακά θεάτρa της Ταϊλάνδης, στο Θέατρο Πατραβάδι της Μπανγκόκ, καθώς και στις τεχνικές σωματικού θεάτρου στη σχολή του Desmond Jones στο Λονδίνο. Έχει, επίσης, παρακολουθήσει τα εντατικά σεμινάρια με θέμα την τεχνική του Μέγιερχολντ στην κρατική δραματική σχολή της Μόσχας GITIS. Έχει εργαστεί ως σκηνοθέτις, βοηθός σκηνοθέτη και θεατρολόγος στην Ελλάδα και στο εξωτερικό κι έχει συμμετάσχει με έργα της σε διεθνή φεστιβάλ θεάτρου. Διδάσκει από το 2007 με σύμβαση έργου στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Πελοποννήσου με γνωστικά αντικείμενα: «Μη Δυτικές Θεατρικές Παραδόσεις» και «Αγγλόφωνο Θέατρο, Γλώσσα & Ορολογία».
Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2008 (9.00 – 11.30) - Αίθουσα Ε
Η Ρητορική Τέχνη ως μέθοδος και ως αντικείμενο διδασκαλίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Βάλια Λουτριανάκη, Φιλόλογος, Υποψ. Διδάκτωρ Φ.Π.Ψ. Πανεπιστημίου Αθηνών
Σκοπός του βιωματικού εργαστηρίου είναι η παρουσίαση ποικίλων τρόπων με τους οποίους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η ρητορική ως εναλλακτική διδακτική μέθοδος.
Στο εργαστήριο θα ασχοληθούμε ενδεικτικά με την αξιοποίηση της ρητορικής στο μάθημα της Έκθεσης, της Ιστορίας, της Βιολογίας, της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής και των Θρησκευτικών. Οι συμμετέχοντες θα χωριστούν σε τέσσερις ομάδες και με τη βοήθεια της συντονίστριας θα «στήσουν» τέσσερις διαφορετικές δραστηριότητες προφορικού λόγου, που θα παρουσιάσουν στους υπόλοιπους (την «τάξη»). Θα παρουσιαστούν βιωματικά κανόνες και συμβουλές προετοιμασίας στα αγωνίσματα του αυθόρμητου λόγου, του προτρεπτικού λόγου, της εκφραστικής ανάγνωσης, του παιχνιδιού ρόλων και των διττών λόγων (debate). Επιπλέον, θα συζητηθούν ιδέες ένταξης της ρητορικής στο μάθημα με συγκεκριμένα παραδείγματα από τα βιβλία του Γυμνάσιου και του Λυκείου. Στο τέλος η διαδικασία θα αξιολογηθεί σε διάφορα επίπεδα με τη χρήση ειδικού φυλλαδίου.
Το σεμινάριο απευθύνεται σε φοιτητές και εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων και όλων των ειδικοτήτων, καθώς και σε όσους επιθυμούν να οργανώσουν έναν όμιλο ρητορικής τέχνης στο απογευματινό πρόγραμμα του σχολείου ή σε κάποιο πολιτιστικό κέντρο, ενώ δεν απαιτείται κάποια προηγούμενη εμπειρία. Θα δοθεί φάκελος με αναλυτικό υλικό.
Η Βάλια Λουτριανάκη γεννήθηκε το 1975 στην Αθήνα. Είναι κλασική φιλόλογος, κάτοχος D.E.A. του πανεπιστήμιου Paris IV της Σορβόννης και υποψήφια Διδάκτορας του Τομέα Παιδαγωγικής του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας με πεδίο έρευνας τη Ρητορική ως μέθοδο και ως αντικείμενο διδασκαλίας. Διδάσκει τα τελευταία οκτώ χρόνια στο Αρσάκειο Ψυχικού και στους απογευματινούς ομίλους ρητορικής τέχνης και παράλληλα οργανώνει σεμινάρια ρητορικής σε συνέδρια και ως προσκεκλημένη διάφορων φορέων. Είναι μέλος της οργανωτικής επιτροπής και κριτής στους Διασχολικούς Αγώνες Ρητορικής Τέχνης και Διαρσακειακούς Αγώνες Δημιουργικού Προφορικού Λόγου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, καθώς και στους Αγώνες Αντιλογίας του ΥΠ.Ε.Π.Θ. Ολοκληρώνει το εγχειρίδιο «Η Ρητορική στην Τάξη» (υπό έκδοση από τις εκδόσεις Παπαζήση), που περιλαμβάνει αναλυτικό πρόγραμμα για τη λειτουργία ενός ομίλου ρητορικής, καθώς και δραστηριότητες για τα φιλολογικά και άλλα μαθήματα. Έχει συμμετάσχει μαζί με μέλη του ρητορικού ομίλου σε ντοκιμαντέρ της εκπομπής «Παρασκήνιο» και ως κριτής στις «Λογομαχίες» της ΕΤ1. Στα επιστημονικά-εκπαιδευτικά ενδιαφέροντά της περιλαμβάνεται η συνδυαστική ένταξη εναλλακτικών μεθόδων διδασκαλίας στα φιλολογικά μαθήματα, όπως η ρητορική, το εκπαιδευτικό δράμα, η δημιουργική σκέψη και οι νέες τεχνολογίες, καθώς και η δημιουργία βίντεο από μαθητές ως βιωματική μέθοδος στην ιστορία. Ασχολείται, επίσης, με την επιμέλεια εκδόσεων και έχει συνεργαστεί με πολλούς φορείς (Βουλή των Ελλήνων, Ακαδημία Αθηνών κ.ά.). Έχει συμμετάσχει στην ομάδα σύνταξης λεξικών της Νέας Ελληνικής του καθ. Γ. Μπαμπινιώτη στο Κέντρο Λεξικολογίας και είναι μέλος της συγγραφικής ομάδας των νέων εγχειριδίων Αρχαίων Ελληνικών από το Πρωτότυπο για το Γυμνάσιο. Είναι βασικό ιδρυτικό μέλος της (υπό ίδρυση) Ένωσης για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση και ενεργό μέλος της Ελληνικής Ανθρωπιστικής Εταιρείας και του Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση (μέλος της ομάδας σύνταξης του επιστημονικού περιοδικού Εκπαίδευση και Θέατρο).
Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2008 (12.00 – 14.30) - Αίθουσα Β
Ό,τι δεν αγαπούμε, δεν υπάρχει: Ποιητική γραφή και ενσυναίσθηση στο Δημοτικό Σχολείo
Γεωργία Πολυζώη, Δασκάλα, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αθηνών.
Σκοπός του εργαστηρίου είναι η αξιοποίηση διάφορων μορφών σύγχρονης επιγραμματικής ποίησης, για την ανάπτυξη γλωσσικών, επικοινωνιακών, κοινωνικών και κυρίως συναισθηματικών δεξιοτήτων, με έμφαση στην «ενσυναισθητική» ικανότητα (empathy). Μέσα από πολλαπλές αναγνώσεις/ακροάσεις μεγάλης ποικιλίας ολιγόστιχων ποιημάτων, αναδεικνύεται η αισθητική και συναισθηματική αξία και διάθεση κάθε ποιήματος και αναγνωρίζονται τα συναισθήματα που υποκρύπτονται στον ποιητικό λόγο. Μονόστιχα, ομοιοκατάληκτα ή μη δίστιχα (λιανοτράγουδα, μαντινάδες), τρίστιχα (haiku, τερτσίνες κλπ.), τετράστιχα (quatrain) και πειραματικά πεντάστιχα (cinquain), ακροστιχίδες και άλλα δείγματα ευσύνοπτου ποιητικού λόγου καθοδηγούν στην πληρέστερη προσέγγιση του ποιήματος ως «όλου» και δίνουν το έναυσμα για προσωπική έκφραση.
Το εργαστήριο αποτελείται από τρία μέρη: στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται συνοπτικά το θεωρητικό πλαίσιο, η μεθοδολογία και η στοχοθεσία της δράσης, στο δεύτερο μέρος συμπεριλαμβάνεται η πραξιακή/βιωματική εφαρμογή του μοντέλου και στο τρίτο μέρος ακολουθεί αξιολόγηση και συζήτηση σε ολομέλεια των συμμετεχόντων σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εργαστηρίου και την αποτίμηση των πεπραγμένων.
Για την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης μέσω της ποίησης και της ποιητικής γραφής, η παρούσα εφαρμογή ακολουθεί τα στάδια συναισθηματικής αγωγής και διαπαιδαγώγησης του J. Gottman:
- επίγνωση συναισθημάτων,
- εκδήλωσή τους,
- ενσυναισθητική ακρόαση και αναγνώριση συναισθημάτων,
- λεκτική έκφρασή τους
- καθορισμός ορίων και βοήθεια για την επίλυση προβλημάτων.
Η ανάγνωση και η ακρόαση ποιητικών κειμένων, καθώς και η συνανάγνωση με τη συνακρόαση στο πλαίσιο της λειτουργίας της σχολικής τάξης, αποτελεί μια σύμβαση που χρειάζεται να εξεταστεί κατά πόσο α) λειτουργεί συναισθηματικά και β) βοηθά στην αντίληψη του εαυτού και του άλλου. Με την παραγωγή-συγγραφή ποιημάτων από τους μαθητές, αποτιμάται η βαθύτερη κατανόηση/ενσυναίσθηση, καθώς και η δράση και αλληλεπίδραση των μαθητών ως ομάδας.
Το παρόν εργαστήριο απευθύνεται κυρίως σε εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης που, με ή χωρίς προηγούμενη εμπειρία και ειδικές γνώσεις, ενδιαφέρονται να διδάξουν ή διδάσκουν ήδη Λογοτεχνία και συγκεκριμένα Ποίηση στους μαθητές τους.
Η Γεωργία Πολυζώη γεννήθηκε στην Αθήνα. Είναι δασκάλα και υπηρετεί ως Διευθύντρια στο 96ο Δημ. Σχ. Αθηνών. Είναι απόφοιτος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Λαμίας, της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Μαρασλείου Διδασκαλείου Αθηνών, του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και μεταπτυχιακή φοιτήτρια του παραπάνω Τμήματος στον Τομέα των Επιστημών της Αγωγής. Για πολλά χρόνια εκπόνησε προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων, Μελίνα, Comenius κ.ά., και δίδαξε σε τμήματα αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών. Οι μελέτες της εστιάζουν στις σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις και σχετικές εργασίες της έχει δημοσιεύσει και παρουσιάσει σε συνέδρια και σεμινάρια εκπαιδευτικών.
Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2008 (12.00 – 14.30) - Αίθουσα Ε
Ας διασκεδάσουμε διασκευάζοντας τον Αίσωπο!
Μάρθα Μαυρίδου, Νηπιαγωγός, Υποψ. Διδάκτωρ Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Το βιωματικό αυτό εργαστήριο με θέμα τον Αίσωπο και τους μύθους του, έχει ως βασικό άξονά του την προσέγγιση της διασκευής ως εργαλείου της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Στο πλαίσιο του εργαστηρίου θα αναφερθούν επιγραμματικά τρόποι διασκευής κειμένων σε όλες τις μορφές (από πεζό σε ποίημα, τραγούδι, τηλεοπτική διαφήμιση, θεατρικό έργο κ.ά.) και στη συνέχεια οι συμμετέχοντες θα διασκευάσουν μύθους τους οποίους και θα παρουσιάσουν. Θα παρουσιαστεί, ακόμη, μια πρωτότυπη πρόταση διασκευής των Αισώπειων μύθων. Πρόκειται για την «Τράπουλα του Αισώπου», μια ειδικά κατασκευασμένη τράπουλα η οποία ενεργοποιεί τη διασκευαστική ικανότητα των συμμετεχόντων. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να συμπλέξουν ήρωες, δράσεις και επιμύθια του Αισώπου με τρόπο ευφάνταστο και δημιουργικό. Στο σύνολό του το «παιχνίδι με την τράπουλα» αποτελεί τη βασική πρόταση της διδακτορικής διατριβής με θέμα: «Αισώπειοι μύθοι: ειδολογική μετάσταση και κουκλοθεατρική αξιοποίηση τους» και έχει εφαρμοστεί πιλοτικά σε παιδιά από πέντε έως οχτώ χρονών, καθώς και σε εκπαιδευτικούς.
Η Μάρθα Μαυρίδου είναι νηπιαγωγός, απόφοιτος του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και υποψήφια διδάκτωρ του ίδιου τμήματος στους τομείς της Παιδικής Λογοτεχνίας και του Κουκλοθεάτρου. Έχει παρακολουθήσει προπτυχιακά μαθήματα αφήγησης και βιωματικής εμψύχωσης στο εξωτερικό, στο Πανεπιστήμιο Katholieke Hogeschool Limburg, στο Hasselt του Βελγίου, συμμετέχοντας στο πρόγραμμα Erasmus και μεταπτυχιακά μαθήματα στη δραματική σχολή του Καλλιτεχνικού Οργανισμού Δήμου Βόλου. Από το 2000 είναι συνεργάτης του Εργαστηρίου Λόγου και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας όπου διευθυντής είναι ο κ. Β.Δ. Αναγνωστόπουλος, και συμμετέχει ενεργά σε εκδηλώσεις και συνέδρια που οργανώνει κατά καιρούς το εργαστήριο, καθώς επίσης και σε εκδόσεις του. Αναλαμβάνει το σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για δήμους και φορείς. Έχει πάρει μέρος σε πολλά συνέδρια και ημερίδες ως εισηγήτρια με τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα να κινούνται στα πλαίσια της ένταξης του Θεάτρου στην Εκπαίδευση. Από το 1999 ηγείται παιδαγωγικής ομάδας και αναλαμβάνει παιδικά πάρτυ και εκδηλώσεις για παιδιά.
